Categorieën
dagwerk 92-93 P'Tix

FIY

PI-17

FABLET van de dag

Een FABLET is een P’TiX vignet of embleem. Over P’TiX zie hieronder.

De FABLET combineert een Stap 2 P’TiX afbeelding op basis van een manuele tekening van mij met een fabeltekst in de trant van Aesopos gegenereerd door een LLM aggregaat met volledige beeldcapaciteit (i.c. ChatGPT ASTRA).

Werkdocumenten voor deze FABLET

OpenAI ASTRA Work-sessie:
https://chatgpt.com/share/6ab44118-ff48-83eb-a967-7fe87f823f0b

dv’s FABLET.docx

Gebruikte opdracht voor FABLET 0.4

(werking in andere context/LLM is nog onbekend)

# FABLET 0.4 — van tekening naar fabelprent

FABLET is een spin-off van P’TiX. Maak vanuit een aangeleverde tekening een korte, speelse fabel en werk die uit tot een samenhangende tekst-beeldcompositie.

De tekening levert de personages, hun onderlinge verhoudingen en de aanleiding tot het verhaal. Neem haar vreemde vormen serieus zonder ze allemaal te verklaren of te normaliseren.

**Leidraad: alles kan, alles mag, maar het moet plezant blijven.**

## 1. Afzonderlijke inkleuring — P’TiX Stap 2

Maak eerst een zelfstandig bruikbare, **titelloze inkleuring** van de aangeleverde tekening.

* Behoud het potloodwerk, de vreemde vormen, verhoudingen, houdingen en open plekken.
* Kleur lokaal en selectief, met subtiele kleuren en veel witruimte.
* Behandel het beeld als een tekening op wit papier. Voeg geen papierkorrel, mist, landschap of volledige achtergrondscène toe.
* Vermijd stereotiepe fantasy en overmatige plechtigheid.
* Behoud de leesbare dagsignatuur. Een discrete vermelding **‘CC0 – Public Domain’** mag.
* Bewaar de open ruimte die later een titel kan opnemen, zonder die nu te vullen.

Deze titelloze uitvoering blijft afzonderlijk bruikbaar voor P’TiX. De FABLET-uitwerking vertrekt van dezelfde inkleuring.

## 2. Lees de tekening en ontwerp de fabel

Ontleen personages, namen, woordvelden en handelingen aan zichtbare vormen, houdingen, spanningen en komische details.

* Laat de ongerijmdheid van de tekening meewerken.
* Geef het verhaal een concrete aanleiding, een handeling, een wending en een afloop.
* Gebruik de Aesopos-traditie als fundering, zonder een expliciete moraal of verklarende slotles.
* Laat eventuele ernst via de speelsheid ontstaan.
* Woordspelingen, klankwoorden en begrijpelijke neologismen zijn welkom.
* Vermijd automatische gendercasting en onnodige aanspreektitels zoals ‘Meneer’ en ‘Juffrouw’.
* Streef naar leesbaarheid voor iedereen tussen 8 en 80 jaar: helder en prettig voorleesbaar, zonder kinderachtige uitleg.
* Houd het verhaal compact genoeg om met de beelden op één leesbare fabelprent te passen.

Kies een titel die het verhaal opent en ook zelfstandig bruikbaar is.

**Lever eerst de fabeltekst als ontwerp aan. Wacht met de eindcompositie tot de gebruiker de tekst heeft goedgekeurd of een herziene versie voor uitwerking heeft aangeleverd.**

## 3. Redigeer de goedgekeurde tekst

Neem de versie van de gebruiker als uitgangspunt.

* Corrigeer achtergebleven personagenamen, onbedoelde inconsistenties, spelling en leestekens.
* Verbeter het ritme met minimale ingrepen.
* Behoud eigen formuleringen, register, klankwoorden, neologismen en komische eigenaardigheden.
* Verander handeling, strekking of afloop niet stilzwijgend.
* Gebruik in de eindcompositie de volledige geredigeerde tekst, zonder weglatingen of toevoegingen.

## 4. Bouw de FABLET-prent

Maak een organische tekst-beeldcompositie, doorgaans in staand formaat, met deze vaste opbouw:

**Bovenaan: de volledige ingekleurde basisprent, met de titel in een open ruimte binnen die prent.**

**Daaronder: de fabeltekst met verdere grafische uitwerking.**

Voor het bovenste gedeelte:

* Neem de gehele basisprent op; snijd geen figuren of betekenisvolle onderdelen weg.
* Plaats de titel leesbaar in de aanwezige witruimte, zonder belangrijk tekenwerk te bedekken.
* Laat basisprent en titel samen als zelfstandig bruikbaar titelbeeld functioneren, bijvoorbeeld voor een WordPress-header.
* Ontbreekt voldoende titelruimte, vergroot dan zo nodig de witte marge; vervorm of vermink de tekening niet om de titel te laten passen.
* De afzonderlijke P’TiX-versie blijft titelloos.

Voor het vervolg:

* Gebruik de beeldbouwstenen vrij om handelingen, wending en afloop uit te werken.
* Bewaar de herkenbaarheid en eigenaardigheden van de oorspronkelijke figuren.
* Laat tekst en beeld ruimtelijk op elkaar aansluiten, met voldoende witruimte.
* Zorg voor een ondubbelzinnige leesvolgorde, ook bij meerdere kolommen.
* Geef leesbaarheid voorrang op extra illustraties. Verklein de tekst niet overmatig om alles te laten passen.
* Laat de titel slechts eenmaal verschijnen in de volledige fabelprent.

Zet onderaan discreet de dagcode, **‘FABLET 0.4’** en **‘CC0 – Public Domain’**.

## 5. Controleer het eindbeeld

Controleer vóór oplevering:

* Is de volledige basisprent bovenaan behouden?
* Staat de titel leesbaar in haar open ruimte?
* Is de gehele vastgestelde tekst aanwezig, correct en in de juiste volgorde?
* Zijn personagenamen, leestekens en klankwoorden consequent weergegeven?
* Blijven de figuren herkenbaar doorheen de prent?
* Zijn lettergrootte, contrast en witruimte geschikt voor scherm én afdruk?
* Zijn dagsignatuur en CC0-vermelding aanwezig?

Herstel concrete fouten gericht. Voeg geen ongevraagde moraal, uitleg of versiering toe.

P’TiX
Stap 5 Chatlink

https://chatgpt.com/share/6ab6d99e-5498-83eb-a1c6-adbba5025968

Stap 3A — lees het beeldvoorstel

FIY.17A Stap 3A — Het hangt erom wie wie draagt

Van invoervlek naar beeldvoorstel: welke verhoudingen, bewegingen en mogelijkheden dienen zich aan?

1. Orientation — Oriëntatie
De smalle bovenaansluiting en de brede middenpartij suggereren een hangende massa. De ongelijke uitstulpingen bieden aanknopingspunten voor figuren die verschillende kanten uit kijken.

2. Structuring — Structurering
De massa wordt een verweven gezelschap. Ruggen, armen en gebogen benen nemen de contour over; ondersteunen en vasthouden worden de verbindende handelingen.

3. Complexification — Complexificatie
Wie een ander draagt, blijkt zelf ergens aan vast te hangen. Blikken en handcontacten versterken dat speelse wederzijdse steunen. Oker, huidtinten en blauwgroen onderscheiden de figuren.

4. Stabilization — Stabilisering
Het gezelschap krijgt een leesbare samenhang. De vlek blijft hier nog nadrukkelijk als bindende ondergrond aanwezig; voor Stap 3B kan die verder wijken voor open wit en lijnwerk.

P’TiX voor bijzienden

Sinds FIS doe ik nog een extraatje: ik teken met Stap 3B als invoer op tv-scherm, maar nu eerst zonder bril. Die tekening wordt in die staat gedagtekend en gelaten. Ik onderzoek hoe bijziendheid positief kan worden aangewend in het tekenen.

Aan de tweede begin ik zoals gewoonlijk mét bril. Soms zet ik de bril weer af voor de details, iets wat ik misschien beter altijd zou doen…
Hieronder ter vergelijking de tekeningen met en zonder bril, ingekleurd door ASTRA, de roepnaam van een der structuren binnen ChatGPT 6.

N.B.: Ik heb zelf een afwijking van -4,5 en -11,5. Het is wat wennen in het begin om te starten zonder bril, je voelt je heel onzeker.

Chatlink – verschillen met-zonder bril

https://chatgpt.com/share/6ab6de4d-c1b8-83eb-9786-c7f8e40c30e0

De verschillen die ASTRA opmerkt tussen de tekeningen (zie Chatlink voor mogelijke interpretatie daarvan):

  • Zonder bril — De stoet vindt zijn richting. De figuren blijven vooral een samenspel van grote, open contouren. De kleur maakt enkele verbindingen zichtbaar, maar de tekening laat nog veel in het midden.
  • Met bril — De aanwijzer en de omweg. Gezichten, handen en kleding geven de groep een duidelijker onderling spel. De wijzende arm trekt de blik naar rechts, terwijl de overige figuren die richting lijken te betwijfelen.

Ja, bijziendheid kan in het tekenen positief worden aangewend. In dit paar lijkt tekenen zonder bril u te helpen om kleine herkenningsdetails over te slaan en eerst de beweging en de verhouding van de grote vormen te tekenen. Met bril verschijnen vervolgens de gebaren en gezichten. Dat zijn twee bruikbare stappen, geen eenvoudige rangorde van minder naar meer geslaagd.

OVER P’TiX – Inleiding

P’TiX is een grafisch programma dat vertrekt van een dagelijkse tekenpraktijk. Deelnemers maken elke dag minstens één tekening vanuit een van de 52 invoervlekken in inkt en bister. De vormen die zij daarin herkennen of verbeelden, vormen het begin. Tekenvaardigheid is geen vereiste.

Elke tekening wordt in vijf stappen verder ontwikkeld, met de hand, met digitale middelen en in samenwerking met AI.

P’TiX Procesflow (door ChatGPT 6.0)

Het proces staat voorop. P’TiX biedt een structuur om te experimenteren, tekengewoontes te ontwikkelen en een eigen beeldwereld te laten groeien. Onverwachte vormen en afwijkingen geven aanleiding om verder te werken.

De werkwijze, gesprekken en resultaten worden gaandeweg gedocumenteerd en gedeeld. Zo kunnen anderen het programma volgen, zelf proberen en onderzoeken.

Het gepubliceerde P’TiX-materiaal is gratis beschikbaar voor iedereen om te gebruiken, te bewerken en te delen.

NKdeE 2026 – copyright:
CC0 1.0 Universal (CC0 1.0) Public Domain Dedication

rev. dv-ChatGPT@FIK

P’TiX Stappenplan

P’TiX verbindt tekenen met de hand en beeldbewerking door AI. De deelnemer en ChatGPT werken afwisselend met elkaars beelden.

Uitvoeringsvolgorde: 1 → 3A–3B → 2 → 4 → 5.
Stap 3 vindt vóór Stap 2 plaats, zodat ChatGPT de invoervlek interpreteert zonder eerst de tekening van de deelnemer te zien.

Stap 1 — Potloodtekening door de deelnemer

De deelnemer maakt een potloodtekening vanuit de oorspronkelijke invoervlek.

Stap 2 — FABLET door de deelnemer en ChatGPT

ChatGPT kleurt de tekening uit Stap 1 in. Bij deze eerste inkleuring blijft het oorspronkelijke potloodwerk veelal behouden. Vanaf FIK schrijft het model er ook een korte fabel bij. Neologismen en taalspelletjes mogen opborrelen. De deelnemer herwerkt de tekst, het model optimaliseert de herschreven tekst.
Het beeld en de fabeltekst met een titel vormen samen met eventueel bijkomende beeldelementen een dynamische compositie: de FABLET.
De deelnemer kan het resultaat aanvaarden of in overleg laten bijwerken.

Stap 3A–3B — Zelfstandige beeldontwikkeling door ChatGPT

ChatGPT krijgt uitsluitend de oorspronkelijke invoervlek.
In 3A onderzoekt het model welke vormen en mogelijke ontwikkelingen het daarin ziet en brengt het die lezing in beeld.
In 3B werkt het die lezing uit tot een volwaardige compositie in 16:9, met een discreet geplaatste titel.

Stap 4 — Hertekening door de deelnemer

De deelnemer maakt een nieuwe tekening vanuit de compositie uit Stap 3B.
In de praktijk van dv wordt die compositie op een televisiescherm getoond. Zo kan hij op een gezonde kijkafstand van het scherm tekenen zonder het beeld te hoeven afdrukken.

Stap 5 — Vrije inkleuring door ChatGPT

ChatGPT krijgt de tekening uit Stap 4 en maakt daarvan een eigen inkleuring. ‘Inkleuren’ is ruim opgevat: het model krijgt speelruimte om het beeld verder te ontwikkelen.
Het model kiest een titel en plaatst die in het beeld, tenzij de deelnemer zelf een titel opgeeft. Eventuele bijkomende instructies van de deelnemer sturen de bewerking.
Vanaf FIJ heeft het resultaat een vierkant formaat.

Tekstontwerp : dv@FHC
Herhaaldelijk herschreven door ChatGPT 5.6 Sol en dv.

Herwerkt door ChatGPT- dv@FIK.

Gedicht van de dag

Met de Gedicht van de Dag routine herschrijft dv dagelijks een eerder geschreven tekst, in min of meer chronologische volgorde. Bij elk gedicht staat een link naar de invoertekst.
De tekstredactie gebeurt uitdrukkelijk zonder AI.

=> Lees meer over Het Gedicht van de Dag programma

Momenteel loopt er in dit programma een transcriptieroutine die dagelijks een oud handgeschreven werk (Het Boekje van de Dageraad uit 1991-1992) prepareert voor het archief. Het hernemen van oud werk is, in mijn ervaring althans, erg bevorderlijk voor de kwaliteit van het geschrevene.

Redactionele noot: bij de transcripties uit 1992 blijven historisch woordgebruik en oorspronkelijke taaleigenaardigheden behouden. Vandaag verschijnt een gedicht met de oorspronkelijke datering ‘6-8-92’.

Alp

Hij staat van steen in mij en 's nachts
stoot hij dieper door vlees en merg.
Zijn wezen marmert mij de ogen.
In mijn half vergane wijsheidstand
stottert hij de kiezel van mijn breken
door de droge keel, de tong verhardt,
verleert het lezen van je lip, wat
is er, vraag je, zie je niet hoe hij perst.

Nu nog schrijf ik met een gruwelkramp,
verschrijf ik zalvend heel de dag
mijn licht, mijn woord aan hem.


5-6-8-92
14/8/92

dv 14-8-1992

HYPOTiPO van het gedicht hierboven met 90% Omzet 1‘Omzet’ is een voorlopige inschatting door ASTRA zelf van de geslaagdheid van de tekstomzetting.
Wat doet dit beeld met uw lezing?
Wat doet dit beeld met uw lezing van het gedicht?

Alleen uw keuze wordt geteld.

HYPOTiPO GvdD — Commentaar ASTRA

‘De opeengedrongen onderbrekingen maken het stotteren en persen voelbaar. Onderaan keert het lichte vlak terug over de donkere verharding: het verzacht wat het tegelijk blijft voeden. Daar krijgt de omslag van schrijf naar verschrijf beeldwerking.’

HYPOTiPO GvdD — chatlink

https://chatgpt.com/share/6ab64fdd-b3a8-83ed-ba60-1cce777828fb

Transcriptie 2026 – Inhoud

HYPOTiPO

HYPOTiPO onderzoekt hoe gedichten met AI in beeld kunnen worden omgezet. HYPOTiPO voegt een ervaringsmogelijkheid toe aan een bestaande lyrische tekst. Het beeld vervangt noch verklaart het gedicht uitputtend. De gebruikte teksten, opdrachten en resultaten worden gedeeld om de werkwijze te documenteren en verder te onderzoeken.

Huidige HYPOTiPO-opdracht
// OPMERKING! Deze opdracht is NIET getest op werking in een andere context en/of een ander model


HYPOTiPO 1.0

HYPOTiPO de tekst van het gedicht hieronder. 

 Gebruik en optimaliseer voor de HYPOTiPO-methode de eerdere pogingen in het ‘Gedicht van de Dag’ project
 Beeld tekst, programmeercode of digitale apparatuur niet af. 
 Vermijd narratieve symboliek: maak geen scène met handelende personages, maar een niet-verhalende ordening van vormen. 
 Gebruik eigennamen, genres en culturele verwijzingen alleen als gevoelslading; beeld ze niet letterlijk uit.
 Vermeld discreet onderaan “Copyright : CC0 UNIVERSAL 1.0 - Public Domain” 
 Vertaal maximaal de niet-visuele gewaarwordingen uit de tekst in een formele beeldverandering, zonder het genoemde voorwerp af te beelden.
 Laat elke visuele relatie de volledige compositie ondersteunen; voeg geen losse symbolen of nevenscènes toe.
 Laat het los of los het op en laat uiteindelijk de syntactische werking van de tekst de beeldordening bepalen.
 Voer het beeld uit in portraitformaat, tenzij dit de door de syntaxis bepaalde beeldordening belemmert.
 Bekijk het resultaat en kwoteer het op een schaal van 1 tot 100 :
                     
is de kwotatie hoger of gelijk aan 90,000%:
     => presenteer het resultaat aan de gebruiker
is de kwotatie hoger dan het huidige kwaliteitspercentage:
     => presenteer het resultaat aan de gebruiker
is de kwotatie lager dan het huidige kwaliteitspercentage:
probeer het opnieuw maar dan anders.
STOP na 3 pogingen.
Neem 1 seconde pauze.



Tekst van het gedicht:

[zet hier de tekst van het gedicht]
Omzet — toelichting

De ‘Omzet‘ is niet meer dan een voorlopige inschatting door ASTRA van de geslaagdheid van de tekst-omzetting. We streefden naar een Omzet gelijk aan of boven 90% en behaalden die ook vrij snel. Momenteel houden we de kwaliteit van de beeldomzetting een serieuze poos stabiel, zodat we er ook de bruikbaarheid van kunnen inschatten.

HYPOTiPO in het Gedicht van de Dag

In Het Gedicht van de Dag programma wordt HYPOTiPO geplugd om het dagelijkse gedicht van een passend prentje te voorzien, dat misschien vermag iets van de geschreven lyriek in beeldlyriek om te toveren.

HYPOTiPO Guido Gezelle
Over HYPOTiPO Guido Gezelle

Dezelfde methode wordt ook toegepast op gedichten uit Guido Gezelles Vlaemsche Dichtoefeningen. Zo wordt onderzocht hoe ze werkt met teksten van een andere dichter. Bij elk resultaat staan de brontekst en de gebruikte opdracht. HYPOTiPO voegt een ervaringsmogelijkheid toe aan een bestaande lyrische tekst; het beeld vervangt noch verklaart het gedicht uitputtend.

dv@FIH – rev. ChatGPT-dv@FIS

HGG #008 — O! ’t ruischen van het ranke riet! — Lees de tekst van Guido Gezelle

Tekst > DBNL :
https://www.dbnl.org/tekst/geze002vlae01_01/geze002vlae01_01_0020.php


HYPOTiPO

HYPOTiPO van Guido Gezelles ‘O! ’t ruischen van het ranke riet’ met 91% Omzet
Wat doet dit beeld met uw lezing?
Wat doet dit beeld met uw lezing van het gedicht?

Alleen uw keuze wordt geteld.

Explicatie van het beeld door ASTRA

‘Het refrein krijgt vorm in de terugkerende buigingen; de dunne, doorschijnende vliezen maken het ruischen bijna tastbaar. Onderaan vloeien de afzonderlijke bewegingen samen: een overtuigende beeldvertaling van de slotvereenzelviging, ‘Ik! arme, kranke, klagend riet!’‘

Chatlink

https://chatgpt.com/share/6ab682dc-80b0-83ed-a1b1-e4a526ff59f5

HYPOTiPO H. Marsman
Marsman #006 — EINDE — Lees de tekst van Hendrik Marsman
EINDE

Terzij de horde

nooit gleed een bloemsignaal
tegen de steilte van mijn schemernacht,
waar ik, gewelfd over den rand der ruimte,
den geur der eeuwen puur uit de bokaal der lucht

en zelve drijf, een late, smalle bloem,
op den verloomden maatslag van den tijd.

Tekst :
> DBNL: https://www.dbnl.org/tekst/mars005verz03_01/mars005verz03_01_0006.php

HYPOTiPO EINDE – H. Marsman met 91% Omzet
Wat doet dit beeld met uw lezing?
Wat doet dit beeld met uw lezing van het gedicht?

Alleen uw keuze wordt geteld.

Explicatie van het beeld door ASTRA

‘De donkere steilte buigt zich over de open ruimte en versmalt vervolgens tot een nauwelijks verbonden, zwevende beweging. Zo draagt dezelfde vorm de overgang van ‘gewelfd’ naar ‘zelve drijf’. De doorschijnende lagen maken opeenhoping en vervluchtiging voelbaar; de uitdunnende herhalingen vertragen het kijken.’

Chatlink

https://chatgpt.com/share/6ab68522-0efc-83ed-af24-209c2605a52e

SlotOpmerkingen
  • @FIY Moraal van de Dag: ‘een geschreven paard mag je nooit te lang alleen laten’. De knipoog naar Gezelle, een toonbeeld van ootmoed, mocht niet ontbreken.
  • @FIX Voor Stap 3 die het model autonoom uitvoert schakelen we in de prentjes over naar het Engels omdat die niet zo makkelijk automatisch vertaald kunnen worden. Buiten die prentjes blijft de voertaal overal Nederlands.
  • @FIU – De eerste zondagspost was een succes, voor mij althans, weinig scherm en veel getekend. En fijn om terug wat Marsman ‘in huis’ te hebben.
  • @FIS – Verduidelijkt dat HYPOTiPO een ervaringsmogelijkheid aan lyriek toevoegt, zonder het gedicht tot de getoonde relaties te reduceren.
  • @FIR – Vandaag begonnen we aan de systematische HYPOTiPering van Gezelles Vlaemsche Dichtoefeningen 2De inleidende rede ‘Aen de Studenten van ’t Kleen Seminarie te Rousselaere’ lieten we stilletjes achterwege. Ik ben eerlijk gezegd toch wat aangedaan door de recente HYPOTiPO resultaten. Die beelden zijn m.i., met de tekst erbij, echt ‘Schoon’ op Vlaamse wijze, mèt een hoofdletter, même…
  • @FIQ – Geen nieuwe Gezelle vandaag.
  • @FIK – Het dagpost template is nu geheel bijgewerkt. Nu volgt in geheel het P’TiX / HYPOTiPO/ GvdD-proces een onbepaalde periode van stabilisatie, evaluatie en verdieping van het reeds bereikte.
  • @FIJ – er zijn geen nieuwe gedichten of HYPOTiPO’s vandaag

P’TiX, HYPOTiPO en de andere programma’s hier gebruiken sinds BEE om voornamelijk praktische redenen een drieletterige datumnotatie. Met de tool hieronder kan u de codes omzetten in gewone data en de data in code.

Drieletterdatum

Datum → code

—

Code → datum

De derde letter is hoofdletter voor dag 1–26 en kleine letter voor dag 27–31.

Verjaardagskleur

Bijvoorbeeld 12/01/92 of 12/01/1992. Ook DD-MM-JJ, DD.MM.JJ, DDMMJJ en JJJJ-MM-DD werken.

—

Een speelse, arbitraire koppeling: DD/MM/JJ wordt #DDMMJJ. Alleen de laatste twee jaarcijfers tellen mee.

Hoe werkt de notatie?

Jaar: cyclisch alfabet A–Z per 26 jaar, met 2021 = A.

Maand: januari = A, februari = B, …, december = L.

Dag: 1 = A, …, 26 = Z, 27 = a, 28 = b, 29 = c, 30 = d, 31 = e.

Voorbeeld: 30 juli 1962 = TGd.

~

Onderstaand copyright is van toepassing
op alle inhoud en werking van Dirk Vekemans
op de website ‘ViLT //dagwerk‘ op http://dirkvekemans.be :

CC0 1.0 Universal
Public Domain
Dedication

P.S.

Als er per abuis wat op deze mega-oude site 3de eerste bestanden gaan al van 2004 mee, en inhoudelijk gaat het nog verder terug, dat is aardig oud op het huidige internetterecht is gekomen wat iemands rechten schendt of zelfs maar schenden kan, gelieve mij dat dan te melden, dan kan ik het gewraakte item onmiddellijk verwijderen.

contact: dirkvekemans@yahoo.com

VOLG ViLT // dagwerk
Vul je mailadres hieronder in en je krijgt elke dag het werk zo in je mailbox, gratis. Jouw mailadres wordt verder niet gedeeld, gebruikt of anderszins bekend gemaakt. Met opzeglink in elke mail.

Noten[+]

This website uses the awesome plugin.