Categorieën
Délie Grafiek Harusmuze

Harusmuze #310

// de stompe geest der onverschilligen heeft nood aan alsmaar dieper lijden

310 – de wijze bezoedelt de tempel, de keizer vernedert de troon

Hexagram 9 –  XIAO CHU – ‘kleine voeding’

input

https://dirkvekemans.be/2018/11/02/harusmuze-138/

commentaar

de wijze beoogt middels contemplatie de zuivere wijsheid te aanschouwen maar zijn aanwezigheid zelf is al een aanfluiting van de tempel die hij daartoe weet ingericht: elke waarneming van het reine verontreinigt immers al het gebeuren daarvan tot een waargenomen gebeurtenis, een humane falsificatie in dienst van de humane noden.

de keizer zoekt middels zijn daden de hoogste macht te verwerven maar reduceert in het claimen daarvan het hoogste door het te verlagen tot op zijn niveau van handelen, onderhevig aan het menselijke falen.

in de voortschrijdende recursie corrumpeert het aanwezige Binnen telkens het constituerende Buiten dat op weg is een binnen te worden voor een hoger, verderop gelegen Buiten: wat zich beperkt weet tot een Iets wordt afhankelijk van haar Zijn en ontkent zo het Niets waaruit het is kunnen ontstaan. wie binnen is kan beter binnen blijven.

alleen door te verzaken aan de noodzaak van het Zijn en de Dingen zal de keizer niet hoeven uit onmacht naar de tempel te strompelen wanneer hij zich geconfronteerd ziet met zijn eigen falen. in eigen onmacht zal hij eervol vergaan.

alleen door de noodzaak van het verzaken aan het Zijn en de Dingen als eigen noodzaak te aanvaarden zal de wijze niet huppelen naar het paleis wanneer zij daar om haar wijze raad wordt ontboden. in eigen onnut zal zij
verlossing verwerven.

scève

D 310
Tu te verras ton yvoire cresper
Par l’oultrageuse, & tardifve Vieillesse.
  Lors sans povoir en rien participer
D’aulcune joye, & humaine liesse,
Je n’auray eu de ta verte jeunesse,
Que la pitié n’à sceu a soy ployer,
Ne du travail, qu’on m’à veu employer
A soustenir mes peines ephimeres,
Comme Apollo, pour merité loyer,
Sinon rameaulx, & fueilles tresameres. 
noten

1 ‘cresper’: verrimpellen

3-10 de zinsconstructie is aldus: Je (sans pouvoir en rien participer d’ aulcune joye et humaine liesse) n’auray de ta jeunesse (que la pitié n’ à sceu a soy ployer) ne du travail qu’on m’a vue employer a soustenir mes peines éphimères pour merité loyer, comme Apollo (rien) sinon rameaulx et feuilles.
losjes omgezet: “Ik zal (zonder deelgenoot geweest te zijn aan enige vreugde of humane verheugenis) van jouw jeugd of van het werk dat men mij heeft zien aanwenden om mijn vervlogen moeite als een verdiende compensatie (‘loyer’), zoals Apollo niks overhouden dan wat takken en asjie bittere bladeren.”

Defaux verwijst naar soortgelijke verzuchtingen voorheen bij Petrarca en nadien bij Ronsard met het bekende ‘Mignonne allons voir si ta rose’ met de kanttekening dat Scève slechts 2 regels rechtstreeks verwijt aan de Geliefde telt en 8 over zichzelf, terwijl de ‘Mignonne’ van Ronsard de volle lading krijgt. boeiend, maar de hedendaagse lezer zal mss eerder aan ‘When i’m 64’ van de The Beatles denken en dan die vraag met een ’tja, ik denk het niet’ beantwoord weten.

bij de dood van Maurice Scève werd er allerminst met lauriertakken gewuifd: geen enkele vermelding, geen enkel adieu of in memoriam viel hem te beurt. heeft hij in de jaren na het verschijnen van Microcosme iets dusdanig mispeuterd dat niemand zijn naam, die voorheen zo notabel klonk in gans Frankrijk, nog geschreven kreeg? viel hij ten prooi aan waanzin? het zal allicht altijd een raadsel blijven.

>[MCFARLANE 310] [DEFAUX II, 350-351]

printed

DEFAUX 2004: Scève, Maurice, Délie Object de plus hault vertu, Defaux, Gérard (ed.- tr.), vol. I-II, Librairie Droz, Genève, 2004, ISBN

MCFARLANE 1966: Scève, Maurice, McFarlane, I.D (ed., tr.): The ‘Délie’ of Maurice Scève’ edited with an introduction and notes by I.D. McFarlane, University Press, Cambridge 1966

Online resources

DMF Dictionnaire du Moyen Français, version 2020 (DMF 2020). ATILF – CNRS & Université de Lorraine. Site internet : http://www.atilf.fr/dmf.

OpenMLOL: https://openmlol.it/

Scève, Maurice, [no editor], [no year] Maurice Scève’s Délie, Lyons, Sulpice Sabon for Antoine Constantin, 1544, in French Emblems at Glasgow [online] Available from https://www.emblems.arts.gla.ac.uk/french/books.php?id=FSCa [Accessed 7 October 2022]

Geef een reactie

This website uses the awesome plugin.